menu

Loft Matylda

Loft Matylda – rewitalizacja budynku sortowni kopalni węgla brunatnego „Matylda” w Nowym Miasteczku.

Projekt kompleksu widziany z lotu ptaka

„To projekt szczególnie mi bliski, bo powstał dla klienta któremu w 2015 roku zaprojektowaliśmy dom – wielokrotnie nagradzaną Małopolską Chatę Podcieniową. Myślę, że najcenniejszą nagrodą, nobilitacją i referencją dla architekta jest zadowolony klient, który wraca po latach z kolejnym wyzwaniem projektowym.”   Bogusław Barnaś

„Mówią, żeby nie wracać do byłych, ale z BXB Studio to zupełnie inna historia. Po świetnej współpracy przy projekcie Małopolskiej Chaty Podcieniowej z pełnym zaufaniem ponownie zwieramy szyki z BXB Studio tym razem przy rewitalizacji budynku sortowni Kopalni Matylda w Nowym Miasteczku. Skoro raz się sprawdziło, to po co szukać szczęścia gdzie indziej?”
Sławomir, Inwestor, Właściciel Małopolskiej Chaty Podcieniowej

Projekt rewitalizacji zabytkowej tkanki budynku sortowni kopalni węgla brunatnego „MATYLDA” w Nowym Miasteczku polegał na adaptacji historycznej tkanki na nową, mieszkalną i usługową funkcję. Naszą intencją było zachowanie oryginalnego charakteru i struktury obiektu – proporcji i materiałów – zarówno na zewnątrz jak i wewnątrz. Zachowaliśmy historyczne ornamenty, otwory okiienne i zabytkowy strop. Elementy wymagające znaczącej interwencji i odtworzenia zdegradowanej tkanki budowlanej potraktowaliśmy jako elementy odrębne – stad wyraźne skontrastowanie materiału, faktury i kolorystyki części nowych.

Funkcjonalność Loftu Matylda to 4 poziomy o łącznej powierzchni 176 metrów kwadratowych, które mieszczą parter otwarty na przyległy taras. Tutaj znajduje się strefa wejścia, toaleta, salon, kuchnia oraz jadalnia. Antresola mieści dwa gabinety. Na kolejnych dwóch poziomach zaprojektowaliśmy 4 sypialnie i dwie łazienki. Jedna z sypialni ma dostęp do zewnętrznego, drewnianego pomostu, którego forma, materiał i struktura bezpośrednio nawiązuje do historycznych elementów technologicznych.

Historia budynku sortownii kopalni węgla brunatnego „Matylda” w Nowym Miasteczku.

Kopalnia „Matylda” (niem. Mathilde), położona jest na krańcu malowniczego, średniowiecznego Nowego Miasteczka, którego historia sięga czasów XIII wieku.

Miasto położone jest województwie lubuskim nad rzeką Białą Wodą, w powiecie nowosolskim i oddalone jest ok. 35 km od Zielonej Góry.

To tutaj przecinały się kiedyś szlaki handlowe i przebiegał trakt z Wrocławia do Krosna Odrzańskiego. W okresie średniowiecza i renesansu mieszkańcy trudnili się handlem i rzemiosłem, a otoczone murami Nowe Miasteczko zapewniało im bezpieczeństwo. Chlubą miasta były: kościół pw. św. Konrada, parafialny kościół pw. św. Marii Magdaleny i miejski ratusz.

 

 

Do XIX wieku miasto zmieniało właścicieli, przetrwało powódź i przemarsz wojsk napoleońskich, by po 1815 roku ponownie się rozwijać – powstaje tu bank i uruchomiona zostaje linia kolejowa. Właśnie tu, na początku XX w, na północno-wschodnich krańcach miasta – w rejonie tzw. „Wzgórz Dalkowskich” – powstaje kopalnia węgla brunatnego „Matylda”.

Jak pisze w swoim opracowaniu („Nowe Miasteczko dawniej i dziś – opracowanie pod redakcją Jacka Zawiślaka”, „Kopalnia Węgla brunatnego Matylda”, Rafał Niedźwiecki, Nowe Miasteczko 2020) Rafał Niedźwiedzki:

Kopalnia Węgla Brunatnego „Matylda (consolidirte Braunkolengrube „Mathilde”) powstała na początku XX wieku i przez krótki czas nosiła nazwę: Kopania Węgla Brunatnego „Nowe Miasteczko XIII· (Braunkolengrube „Neustadtel XIII”). Była własnością Spółki Cegielnia Parowa w Nowym Miasteczku, która była głównym odbiorcą pozyskiwanego tutaj węgla.

Stan istniejący budynku z zewnątrz

Stan istniejący budynku z zewnątrz

Zakład funkcjonował w latach 1906 – 1922, a tutejszy węgiel wydobywano metodą odkrywkową.  Eksploatację złoża prowadzono przy pomocy dźwignicy linowej o nazwie „Goliat”. Została ona skonstruowana przez firmę A. Bleicherta z Lipska.

Zespoły górników urabiały węgiel i napełniały skrzynie załadunkowe. Skrzynia z urobkiem była podnoszona przez wózek dźwignicy i transportowana na skraj wyrobiska, gdzie znajdował się wysyp wraz z ustawionymi kolebami kolejki wąskotorowej. Napełnione wozy były sprzęgane z lokomotywą parową i przetaczane pod budynek sortowni.

Stan istniejący wewnątrz budynku

Zabytkowy ceglany strop

Kopalnia Węgla Brunatnego „Matylda” został unieruchomiona na przełomie lat 1921 i 1922 w wyniku nagłego i niekontrolowanego dopływu wody do odkrywki. Zatrudnienie w zakładzie wahało się od 30 ludzi w 1907, do 101 osób w 1910 roku. Maksymalne wydobycie osiągnięto w 1910 roku i wyniosło 38,361 tyś. ton”

W późniejszych latach po zalaniu wyrobiska, powstało malownicze zalewisko, które do dziś pełni funkcje rekreacyjne.

Tu właśnie na skraju jeziora, obok malowniczego parku i kąpieliska, możemy podziwiać wysoką, smukłą sylwetkę – pozostałości budynku sortowni – pozostałości po kopalni „Matylda”.

Stan istniejący budynku z zewnątrz

Tekst: Sławomir, Inwestor, Właściciel Małopolskiej Chaty Podcieniowej, na podstawie materiałów:

„Nowe Miasteczko dawniej i dziś – opracowanie pod redakcją Jacka Zawiślaka”, „Kopalnia Węgla brunatnego Matylda”, Rafał Niedźwiecki, Nowe Miasteczko 2020

„Studia Zachodnie nr 13 – Nowe Miasteczko w latach 1806-1945„ Tomasz Nodzyński, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra 2011

„Wydobycie węgla brunatnego i rekultywacja terenów pokopalnianych w regionie lubuskim” Praca Zbiorowa pod redakcją Andrzeja Greinerta, Zielona Góra, 2015

„Zarys historii Nowego Miasteczka”, Jacek Zawiślak, Opracowanie na wyłączność strony Nowe Miasteczko Gmina i Miasto 2015

Loft Matylda

Projekt: BXB studio Bogusław Barnaś
Zespół: Bogusław Barnaś, Urszula Furmanik, Justyna Duszyńska-Krawczyk, Łucja Janik, Bartłomiej Szewczyk, Wojciech Buchta, Aleksandra Gawron, Robert Machura, Aleksandra Parchem, Bartłomiej Mierczak, Magdalena Fuchs, Damian Bus
Kategoria: Rewitalizacja
Powierzchnia: 176 m2
Lokalizacja: Nowe Miasteczko, Polska
Rok 2021-2026
Klient: Prywatny, właściciel Małopolskiej Chaty Podcieniowej

 

kolejny projekt: