Nowe, zielone, bijące serce Barczewka to współczesna wizytówka mobilności, dostępności oraz zrównoważonej architektury, zakorzenionej w tradycji Warmii i Mazur.
Wizją projektu jest stworzenie nowej części Barczewka, w której wszyscy są mile widziani, gdzie ludzie czują się bezpiecznie oraz mają poczucie ważności tego miejsca. Miejsce, w którym można doświadczać, spotykać, marzyć, zanurzyć się w naturalną przyrodę Warmii. Nasz projekt odzwierciedla perspektywę mieszkańców Barczewka, pracowników i gości, którzy będą korzystać z tego miejsca na co dzień.
Nawiązanie do historii i tradycji Barczewka
Podczas pracy nad projektem dokładnie przeanalizowano istniejące warunki fizyczne i ówczesną historię, która ukształtowała mentalność mieszkańców Barczewka oraz środowisko fizyczne i otaczający krajobraz.
Barczewko to duża historyczna wieś z ok. 1000 mieszkańcami w województwie warmińsko-mazurskim, leżąca niedaleko Barczewa i Olsztyna, nad Jeziorem Wadąg. Naszym zdaniem ma w sobie wiele niedocenionych walorów, które w tym projekcie chcieliśmy podkreślić. Największym walorem jest otaczający warmiński krajobraz, który daje niesamowitą atmosferę temu miejscu. Dlatego naszą ambicją jest jak najmniejsza ingerencja w istniejącą naturę oraz połączenie ludzi z naturą. Kolejnym ważnym elementem jest zabytkowy układ przestrzenny Barczewka oraz zabytkowa zabudowa, której charakterystyczne elementy chcieliśmy zachować tak, aby projekt nie był osobnym tworem, ale kontynuacją dawnego Barczewka.
Pierwszym wyzwaniem, z którym musieliśmy się zmierzyć to istniejące bardzo ograniczające MPZP, co spowodowało, że twórczość urbanistyczna była bardzo mocno ograniczona. Jednak pomimo tego, udało nam się stworzyć zrównoważoną przestrzeń, która otwiera się na piękną otaczającą naturę.
Nowa zabudowa oddająca charakter Warmii
Zaprojektowane zostały 3 typy domów, które różnią się między sobą powierzchnią. Każdy z typów posiada własny detal projektowy będący jednocześnie jego zindywidualizowanym elementem oraz cechą powiązania z tradycyjną architekturą regionalną, która stała się nieodłącznym elementem całego założenia projektowego zarówno części mieszkalnej, jak iusługowej czy rekreacyjnej.
Formy brył, ich proporcje oraz usytuowanie względem drogi to zabieg utrzymujący nowoprojektowaną zabudowę w duchu tradycyjnej struktury wiejskiej obszarów Warmii i Mazur, które charakteryzują się szczególną regularnością układów przestrzennych, tj. zachowanie proporcji (rzut prostokąta), nachylenie dwuspadowego dachu pod kątem 45st, prostokątny rzut budynków mieszkalnych czy skierowanie kalenicą w stronę drogi.
Design – elementy zaczerpnięte z tradycji
Aby utrzymać wyjątkowy klimat Wamii, ważne było dla nas, aby domy nawiązywały do tradycji Wamii również pod względem: kolorystyki, materiałów wykończeniowych (odcienie czerwonej cegły, czerwona dachówka, wprowadzenie kolorów stolarki: zielony, niebieski, żółty/pomarańczowy, drewno), detali z cegieł/drewna oraz detali stolarki, drewnianych płotów zespolonych z elewacjami czy tradycyjnych lukarny jako inspiracje dla współczesnych form rozbudowy poddasza.
Układ funkcjonalny
Każdy z typów domów ma podobny układ funkcjonalny. Centralnie została usytuowana strefa wejściowa skomunikowana z częścią techniczną i garażową. Strefa dzienna to otwarta przestrzeń łącząca w sobie salon, jadalnię oraz kuchnię. Duże przeszklenia pozwalają na otwarcie przestrzeni wewnętrznej na obszerny taras będący strefą pośrednią wyposażoną w projekt kuchni polowej, basenu oraz lekkie pergolowe zacienienie obszaru wypoczynkowego otwartego na otwarte malownicze pejzaże wiejskie.
Integracja społeczna
W projekcie bardzo ważną częścią były dla nas przestrzenie publiczne, ponieważ wierzymy, że przyniosą one nowe możliwości oraz poprawią jakość życia mieszkańców. Projekt przestrzeni publicznych dąży również do stworzenia wspólnoty oraz integracji międzysąsiedzkiej. Wyzwaniem było dostosowanie się do istniejącego zapisu MPZP dotyczącego linii zabudowy. W naszym projekcie przesunęliśmy zatem płoty aż do linii zabudowy. Dzięki temu zyskaliśmy dodatkową zieloną otwartą przestrzeń, która daje poczucie wspólnoty sąsiedzkiej. Wydziela nam to również bezpieczny poszerzony trakt pieszy dostępny dla wszystkich.
Ponadto, aby zagwarantować mieszkańcom jak największe poczucie bezpieczeństwa, wprowadzone zostały meandry na drodze dojazdowej, dzięki czemu naturalnie spowolniony zostanie ruch samochodowy, zyskując również miejsce na dodatkową zieleń.
Przekrój przez meandrującą ulicę – wydłużenie części międzysąsiedzkiej
Rynek – nowe serce wsi
Głównym celem było stworzenie wielofunkcyjnej przestrzeni dla mieszkańców, gdzie mogliby spędzać razem czas, wyjść na spacer lub organizować różne wydarzenia przez cały rok. Istniejące ukształtowanie terenu spowodowało, że rynek zyskał kilka stref. Pierwszą jest strefa mobilna z ogródkami restauracyjnymi. Kolejną strefą jest plac z przepięknym widokiem na kolorową łąkę, która otacza altanę nawiązującą do zabudowy warmińskiej, gdzie ludzie mogą się spotkać, czy organizować różne wydarzenia. Kwiaty na łące zostały dobrane tak, aby były użyteczne przez cały rok. Kolejna strefa to strefa rekreacyjna z fontanną oraz miejscami do siedzenia wśród zieleni.
Schemat funkcjonalny rynku
Rynek charakteryzuje ludzka skala, dzięki której ludzie czują się swobodnie. Zaprasza mieszkańców do lokalnej restauracji, aby spróbować lokalnych specjałów, wysłuchać popołudniowego koncertu lub do spaceru kolorową alejką otoczoną kwiatami. Naszą ambicją jest stworzenie miejsca, które będzie tętniło życiem przez cały dzień, tydzień i rok.
Schemat dostępności rynku
Dostępność
Ważnym aspektem w projekcie jest zapewnienie łatwego dostępu, wolnego od barier, aby zapobiegać wykluczeniu społecznego. Dzięki zasadom projektowania uniwersalnego projekt zapewnia prospołeczne podejście do projektowania przestrzeni miejskich, zapraszając wszystkich ludzi do korzystania. Projekt jest zaprojektowany z myślą o wszystkich grupach społecznych tj. osób starszych, jak i z niepełnosprawnościami.
Otwarcia widokowe na wodę / Główna ścieżka widokowa
Zbliżenie ludzi do natury
Tym projektem chcieliśmy również podkreślić istniejący krajobraz, który jest bardzo zróżnicowany oraz dodać elementy bardzo zbliżone do charakteru natury Warmii. Projekt “Nowego Barczewka” zakłada przedłużenie starej wsi otwierając się w stronę wody. Dlatego przestrzeń nadwodna stała się również ważną częścią tego projektu. Istniejące ukształtowanie terenu powoduje, że z góry mamy obraz na wodę. Dlatego postanowiliśmy zagospodarować tę przestrzeń tak, aby nie tylko zapewnić atrakcje mieszkańcom, ale również połączyć ich z istniejącym charakterem natury Warmii. Projekt zakłada stworzenie jednej głównej kładki drewnianej, która okrąża istniejące drzewa przy brzegu, stanowi przepiękny punkt widokowy oraz zapewnia wielofunkcjonalność poprzez wydłużenie jej na np. platformę do jogi. Kolejnym elementem są boiska z naturalnymi, zielonymi trybunami, które idealnie wpisują się w ukształtowanie terenu oraz plac zabaw dla dzieci otoczony zielenią. Oczywiście nie zabrakło miejsca na plażę i trawnik, gdzie ludzie mogą zorganizować sobie piknik czy się poopalać.
Schemat stref aktywności / Ścieżki dla pieszych
Usługi
Bez wątpliwości tętniące życiem miasteczko przyciąga i angażuje swoich mieszkańców. Projekt “Nowego Barczewka” obejmuje różnorodność funkcji, dzięki czemu oferujemy nowe miejsca pracy oraz proponujemy miejsce – potrzebne w Barczewku – gdzie ludzie mogą się spotkać, porozmawiać i spędzić czas wspólnie. Strefa usług osady Barczewko rozpoczyna powierzchnię całego założenia, jest jej kluczowym punktem nadającym całości atmosfery odrębnego miasta, małej wioski. Budynki zlokalizowane w tej części pełnić będą funkcje zarówno miejsc pracy, nauki, spotkań czy relaksu. Na przestrzeni obejmującej ok. 1,7 ha architekci zaproponowali zlokalizowanie czterech budynków usługowych, parkingu, miejski „rynek” oraz rozległą łąkę kwiatową. Celem strefy było zaprojektowanie przestrzeni publicznej dla mieszkańców, pełniącej rolę komercyjno – społecznego centrum osady.
Budynki strefy usług są ceglanymi, dwupoziomowymi budynkami złożonym z kondygnacji parteru i poddasza, zwieńczone 45-cio stopniowym dachem dwuspadowym w konstrukcji drewnianej. W subtelny sposób łączą nowoczesne funkcje i tradycyjne warmijskie budownictwo, wprowadzając w dyskretny sposób w budynki komercyjne restauracyjno – sklepowe funkcje.
Strefę usług rozpoczyna budynek A – łączy on funkcję domu gospodarza, lokali sklepowych, lokali bankietowych, hotelu, restauracji. Zróżnicowany program oraz rozbicie bryły budynku na 3 niezależne kubatury wyróżnia budynek wysoką elastycznością, dzięki czemu podstawowa funkcja może zostać zmieniona i dostosowana do nowych, potrzebnych z upływem czasu wymagań. Ze względu na spadek terenu otrzymana została dodatkowa kondygnacja podziemna, która wykorzystana zostanie na pomieszczenia techniczne, konserwatorskie, kuchnię dla restauracji.
Budynek B – łączy w sobie funkcje restauracyjne np.: browaru, kawiarenki z przestrzeniami co-workingowymi. Funkcje te mają stwarzać atrakcyjne możliwości dla osób przyjezdnych pracujących w nowoczesny, zdalny sposób, które zachęcone bogatą ofertą osady będą chętnie zatrzymywać się w niej, znajdując wygodne miejsce do pracy położone pośród zielonych pagórków wioski. Z funkcji restauracyjnych zlokalizowanych w parterze w łatwy sposób skorzystają także mieszkańcy i osoby spędzające czas w przestrzeni nowoprojektowanego „rynku”.
Budynek C – budynek konferencyjno – naukowy, w całości przeznaczony na sale warsztatowe i prelekcyjne. Obecnie w budynku umieszczono 4 sale warsztatowe o powierzchni ok. 120 m2. Budynek ma zachęcać przyjezdnych do korzystania z możliwości organizacji spotkań, prelekcji, dodatkowo z łatwą możliwością noclegu w hotelu i relaksu pośród terenów zieleni. Do korzystania z sal i zacieśniania więzi społecznych zachęcani będą także mieszkańcy osady i okolicznych miejscowości, którzy w nowej, nawiązującej do regionalnego budownictwa przestrzeni będą mogli organizować spotkania, koła tematyczne, warsztaty.
Budynek D – budynek muzeum regionalnego, atrakcja turystyczna w której osoby przyjezdne, klasy szkolne będą mogły zapoznać się z historią Barczewka, bogatą tradycją Warmii, okoliczną przyrodą. Muzeum będzie nowoczesnym, interaktywnym obiektem, przekazującym wiedzę o kulturze otaczających terenów a także miejską galerią.
Charakterystycznym elementem strefy usług są oryginalnie zaprojektowane rekreacyjne place i przestrzenie zielone. Plac zlokalizowany między budynkiem A oraz budynkiem B pełni rolę miejskiego rynku, elementu społecznie spajającego miasto. Płynnie zostaje on zatopiony w opadającym wzniesieniu przeobrażonym w kwiatową łąkę. Łąka przejmuje funkcję publicznego miejsca spotkań i wypoczynku, kwiatowego parku nadającemu założeniu charakteru wyjątkowej, ekologicznej osady. W zależności od pory roku łąka przybierać może różne kolory a liczne, organiczne ścieżki wśród kwiatów doprowadzą spacerowiczów do drewnianej, zadaszonej altany.
Rozwiązania wpisujące się w nurt projektowania zrównoważonego rozwoju
Zieleń jest nieodłącznym elementem całego założenia, również w strefach publicznych starano się maksymalnie ograniczyć zużycie betonu zastępując go materiałami naturalnymi, przepuszczającymi wodę do gruntu rodzimego jak żwiry, kruszce, geokrata. Zaprojektowane drzewa odgradzają budynki i rynek od drogi, natomiast niska zieleń pokrywająca pozostała część strefy usługowej otwiera widok na rozległy krajobraz. Nowa przestrzeń wykorzystuje istniejące cechy naturalnego krajobrazu nie próbując zmieniać ich na własna korzyść, łagodnie dostosowując budynki i place do istniejącego wzgórza, wykorzystując jego wszystkie walory widokowe i krajobrazowe.
Zgodnie z zasadami zrównoważonego budownictwa, projekt powstał z myślą o pozytywnym wpływie na zdrowie, komfort i dobre samopoczucie oraz minimalnym wpływie na środowisko. Poprzez łączenie miejsc publicznych, układów ulic i typologii budynków staramy się zapewnić zrównoważoną przyszłość Barczewka. Powstały liczne rozwiązania proekologiczne, jak np. eko-farma. Jest to miejsce alternatywnej możliwości sadzenia warzyw i roślin w mieście. Eko-farma jest również prospołeczna, dostępna dla mieszkańców Barczewka.
Budynki zaprojektowane zostały z myślą o wykorzystaniu materiałów lokalnego pochodzenia zawierających surowce wtórne.
Kolejnym przykładem ekologicznego rozwiązania jest wprowadzenie na łące roślin dobrych dla pszczół oraz motyli jak również pobliski staw retencyjny, co zapewnia bioróżnorodność.
Warmińska Wioska
Urbanistyka: BXB studio Bogusław Barnaś
Architektura: BXB studio Bogusław Barnaś
Zespół: Bogusław Barnaś, Łucja Janik, Magdalena Fuchs, Wojciech Buchta, Bartosz Karwat, Hanna Galas, Bartłomiej Szewczyk, Aleksandra Gawron, Bartłomiej Mierczak, Kacper Szczypta, Justyna Duszyńska-Krawczyk, Urszula Furmanik
Rok: 2022
Lokalizacja: Barczewko, Polska
Sprawdź naszą ofertę: